9 October 2007

Op 1 oktober startte chirurg Ivo Broeders van het Universitair Medisch Centrum Utrecht als deeltijdhoogleraar aan de Universiteit Twente. Bij Technische Geneeskunde gaat hij studenten warm maken voor minimaal invasieve chirurgie en samen met de roboticagroep werken aan nieuwe methodes hiervoor. Wie is Ivo Broeders en waarom moeten we hem kennen?

Vanwaar deze aanstelling?

’Ik ben algemeen chirurg in het UMC Utrecht, gespecialiseerd in maag-darmoperaties. Ik ben me in de loop der tijd steeds meer gaan toeleggen op technologie. Mijn promotieonderzoek ging over computergestuurde berekeningen van de inhoud van buikslagaderprotheses.‘

’De trend is minimaal invasieve chirurgie, waarbij we proberen om de buitenkant van het lijf steeds minder te schenden. In plaats van een grote snee maak je drie tot zes kleine incisies. Zo‘n kijkoperatie is ontzettend onhandig. Je werkt in omgekeerde richting, je hebt weinig bewegingsvrijheid en je moet op een scherm kijken wat je doet. Dat maakt het voor de chirurg veel moeilijker. Dit soort operaties wordt daarom alleen gebruikt voor simpele tot middelzware operaties.‘

’Bij minimaal invasieve chirurgie wordt steeds meer geavanceerde technologie ingezet. Denk bijvoorbeeld aan het snijden van weefsel met ultrasoon geluid en echoscopie in de buikholte. Chirurgie verandert op die manier van een ambachtelijk vak steeds meer een hightech ambacht.‘

’In 2000 heb ik robottechnologie voor operaties geïntroduceerd in Nederland. Toen was dat nog erg uitproberen, maar sinds 2005 is die technologie geëxplodeerd. Tegenwoordig worden er wereldwijd meer dan honderdduizend operaties per jaar mee uitgevoerd. Robotchirurgie faciliteert met name de moeilijke kijkoperaties. Je start de operatie op, rijdt de robot naar binnen, sluit die aan, en werkt via een soort cockpit. Deze telemanipulator geeft een driedimensionaal beeld en daarom heb je de illusie dat je met je handen in de buikholte zit.‘

Wat ga je precies doen in Twente?

’Ik ga een dag per week aan de slag als deeltijdhoogleraar in Twente. Enerzijds is het de bedoeling dat ik studenten Technische Geneeskunde enthousiast ga maken voor minimaal invasieve chirurgie. Anderzijds willen we vanuit Technische Geneeskunde kijken hoe we dit veld kunnen verbeteren.‘

’Daarnaast ga ik met roboticahoogleraar Stefano Stramigioli werken aan verdere ontwikkeling van robotica voor operaties. De nieuwste hype in minimaal invasieve chirurgie zijn operaties via natuurlijke lichaamsopeningen. Dan maak je bij voorbeeld een incisie in de maagwand om de buikholte binnen te komen. Het idee is dat dit minder belastend is voor de patiënt, je ziet en voelt de beschadigingen veel minder.‘

’Op het moment is er eigenlijk maar een platform voor robotische operaties, en dat is Da Vinci van het Amerikaanse bedrijf Intuitive Surgical. Het is heel kostbare apparatuur, die we nu nog alleen inzetten voor complexe operaties. De benadering van chirurgie via natuurlijke openingen dwingt je om de apparatuur veel geavanceerder te maken. Denk aan apparatuur met de flexibiliteit van een octopusarm. We staan aan de vooravond van compleet nieuwe chirurgische instrumentatie, die via telemanipulatoren aangestuurd moeten worden. Er zijn natuurlijk meerdere partijen die aan dergelijke apparatuur gaan werken. Maar wij willen dat de beste uit Twente komt.‘

Op welke termijn hopen jullie resultaat te boeken?

’We zijn nu bezig met de financiering en hopen binnen vijf jaar een product neer te zetten. Stramigioli en ik zullen ons richten op de aansturingseenheden. Voor de instrumenten zelf zoeken we strategische partners. Daar wordt al heel veel aan gedaan, dat ga je niet opnieuw uitvinden.‘

Hoe ben je in Twente terecht gekomen?

’Toen Technische Geneeskunde van start ging, zochten ze een aantal spraakmakende onderwerpen voor het openingscollege. Toen kwamen ze bij mij uit voor robotchirurgie. Sindsdien hebben we contact gehouden. Ik heb bijvoorbeeld een aantal gastcolleges gegeven om studenten te enthousiasmeren. Uit het wederzijds enthousiasme is nu deze samenwerking voortgevloeid.‘

Betekent dit ook meer samenwerking voor de UT en het UMC?

’Ik stap per 1 januari over naar een ander ziekenhuis in Amersfoort. Daar ligt een heel sterke focus op kijkoperaties. Ziekenhuizen ontwikkelen zo hun eigen interesse en in Amersfoort kozen ze voor minimaal invasieve chirurgie. Ze hebben daar heel veel routine in. Academische ziekenhuizen richten zich veel meer op de basale research. Amersfoort is enthousiast over samenwerking met de Twentse Technische Geneeskunde. Daar zullen we ook de eerste klinische experimenten doen met de apparatuur die we ontwikkelen.‘