‘Wie te lang doorontwikkelt, is de markt kwijt’

Reading time: 7 minutes

Author:

Heel wat techniekstudenten dromen van een eigen bedrijf na hun afstuderen. Rick Scholte waagde deze sprong in 2009: hij richtte Sorama op, dat geavanceerde geluidmeetsystemen maakt voor het lokaliseren van geluidsbronnen. Zijn bedrijf is een succes. Is hij een geboren ondernemer of had hij geluk? Gesprek met een ondernemer die weet wat hij wil, maar goed luistert naar anderen.

Sorama is gehuisvest in een gang op de afdeling Werktuigbouwkunde van de TU Eindhoven. De band met de universiteit is innig. Ontwikkelaars van het bedrijf gaan regelmatig te rade bij wetenschappers een paar deuren verder. Andersom stationeert de TUE continu stagiaires, afstudeerders en promovendi bij Sorama, die de zes vaste krachten assisteren. Maar lang zullen ze niet meer op deze plek blijven: het bedrijf groeit en de TUE wil zijn kamers terug. Het plan is in 2013 te verhuizen naar een nieuwe locatie.

Sinds zijn oprichting in januari 2009 gaat het Sorama voor de wind. Het bedrijf draait vanaf de eerste dag quitte en groeit gestaag. We spreken oprichter Rick Scholte in een kaal TUE-vertrek, dat behalve enkele Sorama-banieren in niets doet denken aan de directiekamer van een veelbelovende starter. Hollandse nuchterheid overheerst en dat geldt ook voor de uitspraken van de jonge ondernemer.

Was het altijd je droom om ondernemer te worden?

’Nee. Hoewel, achteraf bezien, zat het er wel een beetje in. Ik was in mijn jeugd al erg bezig met techniek, vooral hoe je het praktisch kon toepassen. En tijdens mijn studie elektrotechniek aan de Universiteit Twente deed ik al een minor ondernemerschap. Ik ben bezeten van techniek, maar weet heel goed dat je er met een leuk technisch idee nog niet bent. Je hebt ook een markt nodig en een organisatie en een businessplan, enzovoorts, om er een succes van te maken. Je moet breed geïnteresseerd zijn en gelukkig ben ik dat.‘

Wanneer is het idee voor een eigen bedrijf geboren?

’Tijdens mijn promotie, maar de kiem werd gelegd bij mijn afstuderen. Ik koos voor een master in de digitale signaalverwerking en mijn afstudeerhoogleraar Kees Slump tipte me om de akoestiek in te gaan. Ik ben hem daar nog steeds dankbaar voor. Ik kreeg een stageplaats bij Philips Applied Technologies in Eindhoven, waar een robot werd ontwikkeld voor geluidsmetingen met één microfoon. Het idee was dat je de robot voor een meetobject plaatst, bijvoorbeeld een werkend prototype van een product, en de microfoon een scannende beweging laat maken terwijl je het geluid registreert. De geluidsopnames reken je met fourieralgoritmes terug naar het meetobject zodat je precies weet waar de geluidsbronnen zitten. Dit wordt ’akoestische holografie‘ genoemd. Het lukte Philips niet de algoritmes goed te krijgen, mij wel: ik maakte er een betrouwbaar en goed werkend meetsysteem van.‘

’Akoestische bronlokalisatie is voor een elektronicafabrikant als Philips heel belangrijk, maar het is een lastig onderwerp waar maar weinig mensen verstand van hebben. Het nieuws dat we een goed geluidmeetsysteem hadden, ging als een lopend vuurtje door het concern. Binnen de kortste keren werd mijn opdracht omgegooid en stond ik voor verschillende Philips-afdelingen metingen te doen. In totaal heb ik tijdens mijn verblijf tien à vijftien projecten ’erbij‘ gedaan. Mijn baas vond dat de activiteit door moest gaan, maar het hogere Philips-management besliste anders: het was geen corebusiness, we moesten stoppen. Dat was in 2004, het jaar van mijn afstuderen.‘

Toen dacht je: hier wil ik mee verder?

’Ja. Dat concerns als Toshiba en Seagate grote belangstelling toonden voor onze geluidsmetingen gaf me het gevoel dat er een markt lag. Ik wilde ermee verder, maar hoe? Weer had ik geluk: ik mocht een STW-voorstel schrijven voor een akoestisch onderzoeksproject met drie promotieplaatsen, twee in Twente en een in Eindhoven. Het werd geaccepteerd en ik vulde zelf de promotieplaats in Eindhoven in, in de groep Dynamics and Control Technology van de afdeling Werktuigbouw. Tijdens mijn promotieonderzoek, van 2004 tot 2008, kon ik echt in de materie duiken: geluidmeetprincipes theoretisch uitdiepen en een praktisch meetsysteem ontwikkelen en uittesten. Toen is het idee geboren om niet één bewegende microfoon te gebruiken, maar een array van vaste microfoons.‘

En dat eigen bedrijf?

’Het plan voor een eigen bedrijf groeide tijdens mijn promotieperiode. Je doorloopt een proces, komt telkens een stapje verder. Toen mijn ideeën vorm begonnen te krijgen, ben ik op zoek gegaan naar een compagnon. Ik realiseerde me dat ik verstand had van de technologie, en ook wel strategisch en commercieel inzicht had, maar dat ik van bedrijfseconomie niet veel kaas had gegeten. Je moet je concentreren op zaken waar je goed in bent en een partner zoeken voor je zwakke kanten.‘

’Op een Pluscafé-event georganiseerd door Incubator3+ en de Rabobank, waar afgestudeerden uit Eindhoven, Maastricht en Tilburg elkaar ontmoeten, liep ik Vincent Locht tegen het lijf, die een achtergrond had in international business management en toe was aan een nieuwe uitdaging. Hij was geïnteresseerd in mijn idee. Het klikte en we besloten samen de kar te gaan trekken. Er volgde een maandenlange periode van plannen maken, een naam voor het bedrijf bedenken, een bv oprichten, enzovoorts.‘

Hoe kwam je aan geld?

’Gelden van STW hebben ons door de startfase geholpen. Eerst kregen we een Valorisation Grant fase 1 van 25 duizend euro, waardoor we marktonderzoek konden doen en een eerste prototype konden bouwen. Vervolgens lukte het een Valorisation Grant fase 2 van tweehonderdduizend euro binnen te slepen, na competitie met andere starters. In 2010 wonnen we de New Venture-wedstrijd, in drie rondes: de eerste ronde ging om het businessidee, de tweede om de haalbaarheidsstudie en de derde om het businessplan. Telkens moesten we ons document verdedigen tegenover een zware jury van hoogleraren en topmensen uit het bedrijfsleven. Uiteindelijk bleven we met twee andere bedrijven over en kregen we 25 duizend euro. Ik kan iedere starter aanraden mee te doen aan dit soort competities, want je leert er ongelofelijk veel van.‘

’In december 2008 voltooide ik mijn promotie en in januari 2009 richtten we Sorama op. Door de lange aanloop, de grondige voorbereiding en het netwerk dat we hadden opgebouwd, hadden we vanaf dag een al inkomsten uit het leveren van geluidmeetdiensten. NXP en Itho waren onze launching customers. We hebben de afgelopen drie jaar geen cent hoeven te lenen.‘

Maar je wilde meer dan alleen diensten leveren …

’Het was van meet af aan de bedoeling hardware en software te gaan leveren, zodat klanten zelf geluidsmetingen kunnen doen. Ik had genoeg ideeën om nog vijftien jaar door te ontwikkelen aan ons eigen product, maar op zeker moment moet je besluiten dat het goed genoeg is om er de markt mee op te gaan. Te lang doorontwikkelen is een fout die veel bedrijven maken; het kan zijn dat je markt dan weg is. We zijn niet in die valkuil gevallen en hebben al in 2010 ons eerste meetsysteem uitgebracht, waarbij de processing online kon worden gedaan. Een onvolmaakt product wellicht, maar de klant is geholpen, je genereert inkomsten, krijgt feedback van gebruikers en als nieuwe versies komen, groeien je klanten mee. Parkeer alle leuke technische ideeën op een roadmap, want je moet wel naar de toekomst blijven kijken.‘

Welke eigenschappen moet een ondernemer volgens jou hebben?

’Een ondernemer heeft een droom en die droom moet hij altijd koesteren. Tegelijkertijd moet hij goed luisteren naar de mensen om zich heen en hun adviezen meewegen in zijn beslissingen. Als er een team ontstaat en het komt niet tot consensus, dan moet de ondernemer de eindbeslissing durven nemen. En als op zeker moment medebestuurders of investeerders het stuur willen overnemen, moet de ondernemer pal voor zijn droom staan en koers blijven houden.‘

Het lijkt wel of je bang bent voor investeerders.

’Nee, zeker niet, maar zo lang het niet nodig is, ga ik liever op eigen kracht verder. Ik heb verschillende investeerders op bezoek gehad, maar vraag iedere keer: wat gaat extra geld me nu brengen? Ga ik dan sneller ontwikkelen of sneller mijn verkooporganisatie opzetten? Is dat echt noodzakelijk? Zolang de concurrentie ons niet op de hielen zit, kies ik voor rustige, stabiele groei. Investeerders hebben vaak een korte tijdshorizon, willen snel winst maken. Ik richt me op de lange termijn en dat kan wringen. Ik wil mijn autonomie behouden.‘

Wat voor adviezen heb je verder voor startende ondernemers?

’Wat ik al eerder zei: wacht niet te lang met het in de markt zetten van een product. Goed is goed. Verbeteringen komen in de volgende release. En ook: ga niet over één nacht ijs bij de bescherming van je IP. Praat eerst met veel mensen over wat je in je octrooi gaat zetten. Dat kan namelijk ook te veel zijn. Denk verder goed na over de verdeling van de zeggenschap als je met een compagnon in zee gaat. Twee kapiteins op één schip is ongewenst. Als je echt de baas wilt blijven, leg dat dan vast.‘

Heb je eigenlijk wel tegenslagen gehad?

’Ja, net, een hele belangrijke. Mijn compagnon Vincent Locht heeft het bedrijf vaarwelgezegd. Hij voelde zich toch niet helemaal lekker tussen de techneuten en heeft gekozen voor een nieuwe uitdaging elders. Het was een verrassing en ik vind het jammer, maar ik respecteer uiteraard zijn besluit. Ik sta nu voor de taak om dit gat op te vullen, maar ik heb er alle vertrouwen in dat het gaat lukken. Het vliegwiel draait en dat zal niet meer stoppen.‘