Proeftijd vaak reden voor onduidelijkheid

Reading time: 3 minutes

Author:

L.K. vraagt:

Ik ben RF-developmentmanager en heb carrière gemaakt in RF-design, technisch management en projectmanagement in Europa, Azië en de VS. Enige tijd geleden kreeg ik via een Engelse headhunter een interessante aanbieding als manager van een door mij op te zetten RF-ontwikkelgroep in Ierland. De functie was zo uitdagend dat mijn vrouw en ik de koffers hebben gepakt en naar Ierland zijn verhuisd. De baan was inderdaad wat ik ervan had verwacht, maar na een half jaar kwam ik voor een grote verrassing te staan. Het bleek dat ik een proeftijd had van zes maanden. Omdat de resultaten van het moederbedrijf wat tegenvielen en het designcenter nog weinig positiefs had voortgebracht – het had in drie jaar tijd nog geen werkend prototype gemaakt -, werd mijn groep zonder omhaal opgeheven. Ik kwam per direct op straat te staan. Het Ierse avontuur is een grote deceptie geworden.

Nu vraag ik mij af of het door de Ierse wetgeving komt, dat ik zo verrast werd. Of had dit hier ook kunnen gebeuren? Is een proeftijd van een half jaar niet erg lang?

De headhunter antwoordt:

Wie denkt dat door de Europese Unie alle arbeidswetgeving geharmoniseerd is, komt anno 2006 bedrogen uit. Er is nog veel te doen, zo blijkt hier maar weer. Anders dan in Nederland zijn in Ierland geen algemene regels over de proefperiode maar bedraagt de overeengekomen periode meestal tussen de drie en zes maanden. De Ierse wetgeving beschermt werknemers in een proefperiode voor de minimumopzegtermijn en de arbeidsvoorwaarden. De regel is dat iedereen die minstens 13 weken in dienst is geweest, recht heeft op een minimum opzegtermijn van ten minste één week. De Unfair Dismissals Act geldt echter niet voor werknemers die een schriftelijke overeenkomst hebben en waarbij de proefperiode niet langer is dan een jaar. Dit laatste is van toepassing op jouw zaak. Jij hebt immers een contract en hierin is de proeftijd opgenomen.

Dat je verrast bent, verbaast mij een beetje. Je hebt je contract toch wel gelezen voordat je tekende? Dat was hét moment om daar een opmerking over te maken en de ’showstopper‘ uit te spelen. Ik begrijp dat je onder de indruk was van de goede reputatie van het bedrijf en niet twijfelde aan de levensverwachting van het designcenter. Wat ik echter vreemd vind, is dat deze groep er niet in is geslaagd binnen drie jaar een werkend prototype af te leveren. Mijn vertrouwen zou hierdoor toch wel een deuk hebben opgelopen. Want welk bedrijf wil in deze jachtige markt drie jaar investeren in een designcenter dat zo weinig resultaten haalt? De lange proeftijd kwam je niet goed uit, maar ook zonder dat had je dienstverband niet veel langer geduurd.

In Nederland is de proeftijd over het algemeen een nuttig instrument in het arbeidsrecht. Binnen deze periode kunnen zowel werknemer als werkgever zonder opgaaf van reden met onmiddellijke ingang de overeenkomst beëindigen. Wel gaat het vaak fout. Zo komt het regelmatig voor dat de proeftijd alleen mondeling wordt afgesproken. Ook wordt er vaak twee maanden afgesproken bij een dienstverband van een jaar. De wet stelt echter eisen aan een contractueel vastgelegde proeftijd. Bij een arbeidsovereenkomst van twee jaar of langer mag de proeftijd twee maanden zijn. Korter dan twee jaar betekent maximaal één maand. Indien geen of een verkeerde proeftijd is afgesproken, is er helemaal geen proeftijd.