Achtergrond

Microlithografie voor de ruimte

Marcel Bruijn is groepsleider lithografie binnen de Instrument Science-groep van Sron Netherlands Institute for Space Research.

Leestijd: 5 minuten

Om de volgende grote sprong in de röntgensterrenkunde te kunnen maken, bouwt Sron voor de toekomstige röntgensatelliet Athena een speciale röntgencamera, met hoog spectraal oplossend vermogen. Cruciale onderdelen zijn echter niet zomaar bij een halfgeleiderproducent of universitair lab te bestellen. Met in-huis microlithografische technieken ontwikkelt het instituut daarom zelf de chips met supergeleidende schakelingen.

Esa heeft de Advanced Telescope for High-Energy Astrophysics (Athena) verkozen tot tweede grote missie in het satellietprogramma Cosmic Vision 2015 – 2025 voor ruimteonderzoek. De telescoop, te lanceren in 2028, gaat in het röntgengolflengtegebied kijken naar ontploffende sterren, zwarte gaten en zeer hete gaswolken. De spiegel, door Cosine uit Warmond en Micronit uit Enschede gemaakt met specifiek ontwikkelde optische materialen genaamd silicon pore optics, levert een unieke combinatie van hoog ruimtelijk oplossend vermogen, hoge lichtsterkte en een groot beeldveld.

Athena moet belangrijke astrofysische vragen helpen beantwoorden, zoals ‘Hoe verzamelt materie zich in de extreem grootschalige structuren zoals we die nu zien in het universum?’ en ‘Hoe groeien zwarte gaten en beïnvloeden die hun omgeving?’. Hiervoor dienen we niet alleen een visueel plaatje te maken van het zeer hete gas tussen clusters en groepen melkwegstelsels en rondom superzware zwarte gaten. We moeten dat plaatje ook ontleden in een spectrum, waaruit we bewegingen en chemische samentelling van stoffen en gassen kunnen afleiden.

This article is exclusively available to premium members of Bits&Chips. Already a premium member? Please log in. Not yet a premium member? Become one and enjoy all the benefits.

Login

Related content