KNAW wil ‘medisch-ethische commissies’ voor informaticaonderzoek

Reading time: 1 minute

Author:

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) pleit in een advies voor het instellen van beoordelingscommissies binnen het informaticaonderzoek, om net als bij de medische disciplines ethische en juridische vraagstukken te beoordelen. De commissies kunnen een uitspraak doen over zaken als de omgang met persoonsgegevens en eigendomsrechten die onder meer bij onderzoek naar beveiliging van computersystemen of de betrouwbaarheid van software de kop opsteken.

De KNAW boog zich over de kwestie vanwege de grote invloed die informaticaonderzoek op de samenleving kan hebben. De schrijvers van het advies refereren onder meer aan het kraken van Mifare-encryptie in 2008, waarbij de beveiliging van overheidsgebouwen en de ov-chipkaart in het geding kwam. Onderzoekers moeten op het moment zelf afwegingen maken over de juridische en ethische consequenties van dit soort bevindingen.

De KNAW acht het echter wenselijk om dit gestructureerd aan te pakken. Diverse instellingen experimenteren al met beoordelingscommissies. Dit zou volgens het advies serieus doorontwikkeld moeten worden. Belangrijk daarbij is dat de commissies aan verschillende instellingen met elkaar samenwerken zodat een eenduidig beoordelingskader ontstaat.

Het adviesrapport doet ook een aantal aanbevelingen aan onderzoekers omtrent de bewustwording van ethische aspecten, zoals een gedragscode opstellen, een ethisch adviseur aanstellen en ethiek en integriteit tot een verplicht onderdeel maken van de opleiding tot onderzoeker. De KNAW denkt dat dergelijke ethische beoordelingskaders ook voor andere disciplines van belang kunnen zijn.