Interview

Het universum als spreadsheet

Pieter Edelman
Leestijd: 12 minuten

Voor de terabytes aan afbeeldingen die hun telescoop zou produceren, ontwikkelde de Groningse groep van Edwin Valentijn een eigen manier om grote bergen data naar hartenlust te kneden, te filteren en te rangschikken én alle stappen later terug te halen. Dat bleek ook voor andere sensorsystemen en typen data interessant. De commerciële exploitatie is ondertussen anderhalf jaar op weg.

Het is een beetje het eenentwintigste-eeuwse equivalent van de hoogleraar instrumentenbouw die sterrenwachten van weleer hadden, zo legt Edwin Valentijn zijn titel ’hoogleraar astronomische informatietechnologie‘ uit. Die professoren namen destijds het voortouw in de ontwikkeling van steeds betere en scherpere telescopen. Dat doet tegenwoordig geen enkele universiteit meer in eigen huis; de complexiteit en kosten van de ruimteobservatioria zijn daar te hoog voor geworden.

Maar misschien nog wel sterker dan de ontwikkelingen in de optica is het aandeel van de informatietechnologie in de astronomie geëxplodeerd. Dat is het werkterrein van Valentijn. ’Vanuit de sterrenkunde zitten we heel dicht op de IT-technologie om onze waarnemingen te doen. In allerlei gebieden. Bij radiosterrenkunde was dat vanaf het begin het geval, bij optische sterrenkunde is dat gekomen toen de fotografische platen eruit gingen in de jaren tachtig. In de ruimte heb je infraroodsterrenkunde, millimetersterrenkunde, gamma ray. Al die vakgebieden gebruiken heel andere hardware, maar wel allemaal met de eigenschap dat ze ontzettend veel met IT te maken hebben. Het grootste deel van wat we in de sterrenkunde doen, is passief waarnemen van wat het heelal op ons afstuurt; we kunnen moeilijk een experiment in een lab doen. Dus wij willen altijd weer nóg dieper het heelal in en nóg verder en nóg beter. Dat betekent dat we altijd toch wel haantje de voorste zijn met nieuwe technologie.‘

This article is exclusively available to premium members of Bits&Chips. Already a premium member? Please log in. Not yet a premium member? Become one and enjoy all the benefits.

Login

Related content