Topcolumn

De creatieve computer

Cees Jan Koomen
Leestijd: 3 minuten

In het Franse tijdschrift ’La Nature‘ van 7 juni 1890 vond ik een artikel over het ontwerp van een toren voor de wereldtentoonstelling in Parijs in 1889. De editie toont 24 van de 68 schetsen die dat jaar het licht zagen. Allemaal lijken ze op het product van Alexandre Gustave Eiffel, de uiteindelijke winnaar van de uitdaging. Toch zijn ze niet hetzelfde. Iedere ontwerper heeft een unieke stijl en een herkenbaar design, wat laat zien dat creativiteit ook binnen een relatief smalle definitie tot veel oplossingen kan leiden.

Dat brengt me op het onderwerp creativiteit. De mens is creatief en wil zich onderscheiden van zijn naaste. Hij creëert iets wat er eerst niet was. Thermodynamici noemen dit ’ruis‘: als ’uitgangssignaal‘ verschijnt er iets dat we niet kunnen afleiden uit het ’ingangssignaal‘. Dat is natuurlijk een theoretische vergelijking die afbreuk doet aan de creatieve mens, maar het geeft wel aan dat computers die dezelfde creativiteit aan de dag moeten leggen, een methode moeten hebben om creatief te zijn. Een slim programma voor slimme, niet triviale oplossingen. En daarvoor zou de mens eerst zijn eigen creativiteit moeten begrijpen: het hoe van creativiteit. Er is een prachtige plaat van de beroemde M.C. Escher die twee handen laat zien die elkaar tekenen. Ik vind dat een prachtige beeldvorming.

Een van de eerste ’computers‘ was een weefmachine uit het eind van de achttiende eeuw. Die kon een patroon weven dat met gaatjes in een kaart was ingebracht. Met dezelfde kaart kon ’de wever‘ meerdere geweven afbeeldingen maken. Later gebruikte Herman Hollerith dit ponskaartidee bij het ontwerp van een machine voor de Amerikaanse volkstelling van 1890. Dit versnelde de verwerking van de gegevens van jaren tot maanden. Later kon de machine ook optellen en in 1928 bracht IBM de tabulator Mark IV op de markt, die nog meer kon. De rest is geschiedenis.

This article is exclusively available to premium members of Bits&Chips. Already a premium member? Please log in. Not yet a premium member? Become one and enjoy all the benefits.

Login

Related content