Chipontwerpers besteden uit en huren buitenlandse IC-designers in

Reading time: 8 minutes

Author:

Belgische en Nederlandse bedrijven zoeken een bescheiden aantal chipontwerpers en wijken daarbij in toenemende mate uit naar werknemers van buiten de landsgrenzen. Het aanbod op de lokale arbeidsmarkt blijft gewoonweg te krap. ’We kweken hier zelf onze buitenlandse concurrentie.‘

Bij Itom in Eindhoven kunnen per direct vijf mixed-signal-ingenieurs het bestaande team van vijftien IC-designers komen versterken. Vooral als ze drie jaar ervaring hebben, mogen ze vandaag nog beginnen. Maar Itom kan ze niet vinden. ’Momenteel is het heel moeilijk om aan deze medewerkers te komen, terwijl we zeer goed betalen en prima secundaire arbeidsvoorwaarden bieden‘, laat CEO Peter Langendam weten. Aan exorbitante eisen aan hun persoonlijkheid kan het nauwelijks liggen. ’Een ingenieur heeft altijd een goede persoonlijkheid‘, stelt Langendam. ’Maar er zijn er gewoon veel te weinig van.‘

Ook Jan Geralt bij de Vaate van Astron beantwoordt de vraag of zijn afdeling makkelijk aan IC-designers komt met een krachtig ’Nee!‘. Bij de Vaate is als wetenschappelijk R&D-projectmanager verantwoordelijk voor de Dwingeloose RF-IC-groep. Weliswaar zoekt hij maar één medewerker als aanvulling op de drie IC-designers in zijn club, maar zelfs die ene vacature krijgt hij niet ingevuld. Bij de Vaate: ’Het moet iemand zijn die breed inzetbaar is voor verschillende IC-technologieën en die verantwoordelijkheid wil nemen voor het traject van specificaties tot test en productdocumentatie. En daarnaast moet hij of zij ook affiniteit hebben met analoog RF-ontwerpen.‘ Zo iemand blijkt even schaars als water in de woestijn. ’De uitstroom van de universiteiten is zeer gering en de mogelijkheden voor R&D in radioastronomie zijn onbekend bij IC-ontwerpers‘, geeft Bij de Vaate als verklaring.

Ook Frans Hoekstra, verantwoordelijk voor de afdeling Mobile Devices Technology bij Motorola in Nieuwegein, zoekt nog drie IC-designers. Zij moeten kennis en ervaring hebben met DSP-algoritmes, VHDL, verificatie en telecommunicatiesystemen. Ook deze ontwerpers zijn schaars.

Ansem uit Leuven zoekt vier IC-designers als aanvulling op de negentien collega‘s. Ze moeten een opleiding elektronica met specialisatie micro-elektronica achter de rug hebben, ervaring met IC-ontwerpen is een pluspunt. En verder vraagt Ansem een sterke interesse in analoog ontwerpen. ’Vooral mensen met enkele jaren ervaring vinden, is zeer moeilijk‘, meldt Marieke Vos, business development assistant bij de Heverleese chipontwerper. ’Het aanbod is beperkt, omdat er in België per jaar slechts een tiental studenten met de juiste opleiding afstudeert.‘

Sitel Semiconductor in ‘s-Hertogenbosch wil zijn zestig IC-designers versterken met tien nieuwe krachten, op alle niveaus. Volgens CEO Asmund Tielens is het echter redelijk makkelijk om ze te vinden. ’We zijn klein in vergelijking met NXP, terwijl we toch uitdagend werk en attractieve arbeidsomstandigheden kunnen bieden. En verder zijn we expres een beetje onderbezet.‘

Rijp en groen

Hanna Zijlstra, HR-manager bij het Ieperse Melexis, ervaart dat het vooral moeilijk is om geschikte, ervaren kandidaten te vinden die de juiste technische achtergrond en inzichten hebben, gekoppeld aan de juiste persoonlijkheid. Verantwoordelijkheidsgevoel en flexibiliteit staan daarbij voorop. Wereldwijd zoekt Melexis zo‘n tien IC-designers. Voor de Belgische vestiging moeten drie ontwerpers het bestaande team van elf gaan versterken.

Easics-directeur Jan Zegers zoekt twee of drie IC-designers met verstand van VHDL, C++, embedded, Asics en FPGA‘s. Ze moeten zelfstandig kunnen werken, leergierig zijn, initiatief nemen en discipline hebben. ’We zoeken naar jonge medewerkers, pas afgestudeerden of mensen met een tot twee jaar ervaring. Ook die zijn moeilijk te vinden.‘

Bij TNO Defensie en Veiligheid werken momenteel twintig IC-designers fulltime aan toepassingen voor radar- en telecommunicatiesystemen. Er staan vacatures open voor MMIC-designers, DSP-ontwerpers, systeemarchitecten, technische-software-engineers en RF-designers. Hoewel zowel ervaren als onervaren ontwerpers welkom zijn, moeten kandidaten wel ervaring of affiniteit hebben met RF-technieken. ’Op zich kunnen we momenteel nog steeds aan voldoende nieuwe medewerkers komen‘, laat researchmanager Frank van den Bogaart weten. ’Op het gebied van RF MMIC-ontwerpen heeft TNO een vooraanstaande internationale positie. Daarnaast leveren we creatieve en innovatieve producten. We merken dat beide punten aantrekkelijk zijn voor potentiële werknemers. Desondanks merken we dat de krapte op de arbeidsmarkt toeneemt.‘

Bij Aimcom in Hilversum hebben ze voorlopig genoeg aan die ene nieuwe IC-designer die binnenkort in dienst treedt. ’Momenteel zijn we niet concreet op zoek‘, laat directeur Theo Muys weten. ’We houden wel continu de markt in de gaten. Voor mensen met de juiste kwalificaties wordt soms een plaats ingeruimd. Op dit moment is veel vraag naar FPGA/Asic-designexpertise. Dat merken wij heel duidelijk aan het aantal mogelijke opdrachten.‘

Ook op de R&D-afdeling van Vitatron hebben ze genoeg aan de huidige acht IC-designers. ’Misschien zoeken we het komende jaar nog een arbeidskracht‘, zegt manager hardwareontwikkeling Wilfred Boesveld. ’Deze persoon moet dan al een aantal jaren ervaring hebben.‘ Dat het niet makkelijk is om zulke medewerkers te vinden, is Boesveld bekend. ’Ik hoor van andere bedrijven dat er niet veel designers op de markt rondlopen.‘

Voorzichtig outsourcen

De chipontwerpers werven onder meer via hun eigen webpagina‘s, jobkranten en –sites, via externe selectie- en rekruteringsbureaus en via advertenties in vaktijdschriften. De bedrijven zijn vooralsnog voorzichtig met het deels uitbesteden van hun werk. ’We hebben dat wel gedaan, maar hadden een slechte ervaring‘, vertelt Langendam. ’Duur en niet goed genoeg.‘

TNO Defensie en Veiligheid en besteedt het chipontwerp niet uit. Ook bij Vitatron speelt outsourcen geen rol, wel werken de Arnhemmers samen met moederbedrijf Medtronic. Melexis besteedt slechts sporadisch delen van het ontwerpproces uit.

Soms staan financiële bezwaren outsourcing in de weg. ’Uitbesteden is niet eenvoudig door de restricties met subsidiegelden‘, zegt Bij de Vaate van Astron. Of houden bedrijven hun kennis en kunde liever in huis? ’Alleen bij piekdrukte is het voorstelbaar dat we mensen inlenen om bij ons te komen werken‘, meldt Muys van Aimcom. ’Maar de interactie tussen designers, systeemengineers en architecten achten wij van een dergelijk hoog belang dat we graag zorgen voor korte lijnen.‘

Astron besteedt het chipontwerp ook niet uit. ’We willen onze kennis van IC-ontwerpen voor onze specifieke astronomische applicaties verder opbouwen en vasthouden‘, zegt Bij de Vaate. Wel gaan de Dwingelooërs voor strategische ontwikkelingen partnerships aan met foundry‘s zoals IBM, IHP en Ommic. ’In dat geval is er sprake van gedeeld ontwerp of codesign‘, zegt Bij de Vaate. Hoekstra van Motorola besteedt eveneens selectief uit: specifieke verificatietaken, geen kernactiviteiten en back-endtaken. Ook bij Ansem gaat het om niet corebusinessgerelateerde activiteiten.

Volgens Tielens besteedt Sitel alleen uit als dat goedkoper en beter is. Voor andere bedrijven voegt samenwerking juist waarde toe. ’Klanten verlangen dikwijls een totaaloplossing, waarvoor het soms nodig is analoog te integreren op de chip of een PCB te maken‘, legt Zegers van Easics uit. ’Daarvoor werken we dan samen met andere bedrijven die hierin zijn gespecialiseerd.‘

Braindrain tegen wil en dank

Veel bedrijven kiezen ervoor om chipontwerpers uit het buitenland te halen. ’Iedereen is welkom‘, nodigt Langendam van Itom uit. ’We hebben onder meer een Chinees, twee Vietnamezen, een Pakistaan, een Italiaan en een Oostenrijker in dienst.‘ Daarnaast heeft Itom ook een designcentrum opgericht in Tsjechië.

Sommige bedrijven zoeken al langer chipontwerpers buiten Nederland. Zo heeft Astron IC-designers uit Roemenië in dienst en worden kandidaten uit China en India serieus overwogen. ’We werken al meer dan vijf jaar met buitenlandse designers‘, zegt Bij de Vaate.

Motorola heeft goede ervaringen met Aziatische IC-designers. ’Vanwege hun kennis, ervaring en bereidheid om in Nederland te leven en werken‘, aldus Hoekstra. En bij Sitel in ‘s-Hertogenbosch worden inmiddels tien verschillende moedertalen gesproken, alhoewel niet uit Oost-Europa. ’De kans is groot dat de topspecialisten in ons vak niet-Nederlander zijn‘, schat Tielens. ’Daarom lijkt het me verstandig als er meer buitenlandse IC-designers in dienst worden genomen.‘

Voor Melexis is het aantrekken van buitenlandse werknemers heel gewoon. ’Wij rekruteren wereldwijd en richten ons niet enkel op de lokale arbeidsmarkt‘, stelt Zijlstra. ’Daarvoor zijn we een internationaal bedrijf met een multiculturele inslag. Maar het aannemen van buitenlandse designers is nog altijd relatief minder dan het in dienst nemen van designers op de lokale arbeidsmarkt.‘ TNO Defensie en Veiligheid geeft de voorkeur aan Europese IC-designers, maar bij Ansem komen in principe alle nationaliteiten in aanmerking voor een vacature. ’Zolang ze maar het juiste profiel hebben‘, stelt Vos.

Bij Aimcom daarentegen is het inhuren van buitenlandse werknemers nog niet aan de orde geweest. Ook bij Easics wagen ze zich daar voorlopig nog niet aan. Vitatron heeft in het verleden weliswaar designers uit Roemenië over de vloer gehad, maar momenteel werken ook daar geen buitenlandse ontwerpers. Dat is echter geen bewuste keuze. ’Waar de persoon vandaan komt, is van minder belang, zolang deze maar aan de eisen voldoet‘, stelt Boesveld.

Itom verwacht dat het in dienst nemen van buitenlandse IC-designers nog verder zal toenemen. ’Helaas wel‘, treurt Langendam. ’Uiteindelijk is dit de doodsteek voor onze welvaart, want wij moeten het hebben van de meerwaarde van onze kennis. Maar die ingenieurs uit Oost-Europa of het Verre Oosten gaan na een gedegen opleiding en met veel ervaring weer terug naar hun eigen land. Dan zijn wij niet alleen goede krachten kwijt, maar we kweken hier de concurrentie vanuit die landen. Bovendien: ze zijn net zo slim, maar werken harder en nemen genoegen met lagere salarissen.‘

Paradoxaal genoeg kan daardoor volgens Langendam ook het salaris van de schaarse autochtone designer gaan dalen. ’Terwijl ik juist ervoor wil pleiten om ze beter te betalen dan momenteel gebruikelijk is. Een ingenieur verdient net zoveel als mensen in nutteloze beroepen zoals juristen of sociologen. Bovendien is een technische studie aanmerkelijk zwaarder en telt dat domme puntensysteem niet in het voordeel van moeilijke studierichtingen. De jongens en meisjes gaan daarom maar makkelijke studies doen.‘

Nauwe banden

Vanwege die druppelsgewijze uitstroom uit de opleidingen kiezen bedrijven ook voor nauwe samenwerking met de opleidings- en onderzoeksinstituten. Dat komt beide partijen goed uit. Het UT-onderzoeksinsituut CTIT hoopt bijvoorbeeld door interessante samenwerkingsprojecten met Bruco het imago van zijn vakgebied een impuls te geven. Het bedrijf uit Weerselo verwacht dat als de vakgroep groeit, dat ook meer potentiële medewerkers oplevert. ’Als er voldoende goed opgeleide ingenieurs beschikbaar waren in Nederland, dan was mijn bedrijf nu flink groter geweest‘, stelde Bruco-directeur Harry Diepenmaat onlangs op de website van Twente Kennispark.

Ook Astron onderhoudt intensief contact met zowel de UT als de TU Delft. De Dwingelooërs besteden aandacht aan partnerinstituten om extra kans te maken op de arbeidsmarkt voor IC-designers. Net zoals Sitel. Concreet somt Muys van Aimcom op: ’Stages, afstudeeropdrachten en voorlichting om nieuw talent binnen te kunnen halen.‘ In België zijn de jobbeurzen van de Vlaamse universiteiten populair, onder meer bij Easics.

TNO Defensie en Veiligheid gaat een stap verder en benoemt deeltijdhoogleraren en plaatst aiocontracten. ’Op die manier komen we in een vroeg stadium met studenten in contact‘, zegt Van den Bogaart van TNO. ’Dat werpt zeker vruchten af.‘